एकीकडे मध्यपूर्वेत अमेरिका आणि इराण यांच्यातील संघर्ष धगधगत असतानाच आता पूर्व आशियामध्येही तणावाचे ढग जमा होऊ लागले आहेत. अमेरिका आणि दक्षिण कोरियाने त्यांचा सर्वात मोठा वार्षिक संयुक्त लष्करी सराव ‘फ्रीडम शिल्ड’ आजपासून सुरू केला आहे. या हालचालींमुळे उत्तर कोरियाचा हुकुमशहा किम जोंग उन चिडण्याची आणि नवीन क्षेपणास्त्र चाचणी करण्याची शक्यता संरक्षण तज्ज्ञांनी व्यक्त केली आहे
फ्रीडम शिल्ड म्हणजे नक्की काय?
फ्रीडम शिल्ड हा अमेरिका आणि दक्षिण कोरिया यांच्यामध्ये दरवर्षी होणारा एक मोठा संयुक्त लष्करी सराव आहे. या सरावामध्ये हजारो सैनिक, अत्याधुनिक लढाऊ विमाने, क्षेपणास्त्र प्रणाली आणि युद्धनौका एकत्रितपणे सहभागी होतात.
या सरावाचा मुख्य उद्देश आहे — जर कधी उत्तर कोरियाकडून हल्ला झाला तर अमेरिका आणि दक्षिण कोरियाने एकत्रितपणे त्याला कसे प्रत्युत्तर द्यायचे याचा सराव करणे. थोडक्यात हे दोन मित्र देश मिळून आपली लष्करी तयारी सुनिश्चित करतात.
किम जोंग उन का चिडतो?
उत्तर कोरियाची भूमिका
उत्तर कोरिया या सरावाला केवळ सराव मानत नाही. किम जोंग उन यांच्या मते हा सराव म्हणजे युद्धाची रंगीत तालीम आहे आणि तो थेट उत्तर कोरियाविरोधात आहे. त्यामुळे प्रत्येक वेळी हा सराव सुरू होतो तेव्हा उत्तर कोरियाकडून बॅलिस्टिक क्षेपणास्त्र चाचणी किंवा अण्वस्त्राची धमकी दिली जाते. ही बाब संरक्षण तज्ज्ञांसाठी अत्यंत चिंताजनक आहे.
सध्याची परिस्थिती का जास्त धोकादायक आहे?
संरक्षण तज्ज्ञांच्या मते सध्याची परिस्थिती इतर वेळांपेक्षा जास्त संवेदनशील आहे. कारण अमेरिका सध्या मध्यपूर्वेत इराणसोबतच्या तणावात पूर्णपणे व्यस्त आहे. अशा वेळी उत्तर कोरिया या परिस्थितीचा फायदा घेत नवीन क्षेपणास्त्र चाचणी किंवा अण्वस्त्र चाचणी करण्याची संधी शोधू शकतो असे तज्ज्ञांचे मत आहे.
शिवाय या सरावातून अमेरिका केवळ उत्तर कोरियालाच संदेश देत नाही. चीन आणि रशियालाही अप्रत्यक्षपणे इशारा दिला जात आहे. आशिया पॅसिफिक क्षेत्रात चीनचा प्रभाव दिवसेंदिवस वाढत असल्याने अमेरिका या भागात आपली लष्करी उपस्थिती मजबूत करत आहे.
जगावर काय परिणाम होऊ शकतो?
तिसऱ्या महायुद्धाची शक्यता किती?
जर अमेरिका आणि उत्तर कोरिया यांच्यात थेट संघर्ष झाला तर त्यात चीन आणि रशिया सहभागी होण्याची शक्यता तज्ज्ञ नाकारत नाहीत. असे झाले तर हे युद्ध केवळ दोन देशांपुरते मर्यादित राहणार नाही. त्याचे रूपांतर जागतिक संघर्षात होण्याची भीती आहे.
जागतिक राजकारणावर नजर टाकली तर अमेरिका एकाच वेळी अनेक ठिकाणी आपला प्रभाव टिकवण्यासाठी लष्करी आणि राजकीय रणनीती वापरत आहे — वेनेजुएलातील तेल संपत्ती, इराणचा अण्वस्त्र कार्यक्रम आणि आता उत्तर कोरियाचा वाढता धोका या सगळ्यावर अमेरिका बारकाईने लक्ष ठेवत आहे.
पुढे काय होणार?
आता सगळ्यात महत्त्वाचा प्रश्न आहे — किम जोंग उन पुढे कोणते पाऊल उचलणार आणि अमेरिका त्याला कसे उत्तर देणार? फ्रीडम शिल्ड सराव सुरू असताना उत्तर कोरियाकडून कोणतीही आक्रमक हालचाल झाली तर परिस्थिती आणखी चिघळण्याची शक्यता आहे. जगाचे लक्ष सध्या या दोन्ही घडामोडींवर खिळले आहे.
निष्कर्ष
एकीकडे मध्यपूर्वेतील संघर्ष आणि दुसरीकडे पूर्व आशियातील वाढता तणाव — जग सध्या एका नाजूक वळणावर उभे आहे. अमेरिका आणि दक्षिण कोरियाचा फ्रीडम शिल्ड सराव, किम जोंग उनची संभाव्य प्रतिक्रिया आणि चीन-रशियाची भूमिका या सगळ्या गोष्टी मिळून पुढील काही दिवस जागतिक राजकारणासाठी अत्यंत महत्त्वाचे ठरणार आहेत. AvishkarHub वर आम्ही तुम्हाला या सर्व घडामोडींचे अपडेट्स वेळेवर देत राहू.
अस्वीकरण: ही बातमी उपलब्ध माहितीच्या आधारे लिहिली आहे. अधिकृत माहितीसाठी संबंधित देशांच्या अधिकृत माध्यमांवर लक्ष ठेवा.
